ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ ΗΜΕΡΑΣ: Όταν η Τρόικα Άρχισε να Συνομιλεί με μια Ένωση Προστασίας Καταναλωτών στην Ελλάδα

Σήμερα συναντήθηκε για πρώτη φορά στα σύντομα χρονικά της Τρόικας, κλιμάκιο της με Ένωση Προστασίας Καταναλωτών και συγκεκριμένα με μέλη της ΕΚ.ΠΟΙ.ΖΩ.

Τα μέλη της ΕΚΠΟΙΖΩ κατέθεσαν, παρουσία εκπροσώπων και της Τράπεζας της Ελλάδος, σχετικό υπόμνημα μέσω του οποίου έθιγαν την ανάγκη βελτίωσης του Ν. 3869/2010 καθώς και του γενικότερου νομικού πλαισίου για τους υπερχρεωμένους πολίτες.

Μπορεί να μην υπήρξαν προτάσεις για την αχίλλειο φτέρνα του Ν. 3869/2010, το θεσμό του εγγυητή, ούτε και για το ζήτημα νομικής κατοχύρωσης των κοινών αιτήσεων των συζύγων, αλλά οι προτεινόμενες ρυθμίσεις θίγουν το ακανθώδες θέμα του λεγόμενου “μικροεμπόρου”, κινούνται στη σωστή κατεύθυνση και έχουν μια αύρα μακρόπνοου σχεδιασμού.

Επιγραμματικά, οι προτάσεις πυο κατατέθηκαν είναι οι εξής:

1. Ψήφιση των τροποποιήσεων-βελτιώσεων του ν. 3869/2010 που είχαν κατατεθεί στη Βουλή τον Απρίλιο 2012, με την επισήμανση ότι ο Νόμος 3869/2010 δεν μπορεί να είναι το μοναδικό εργαλείο σε μία κοινωνία που αντιμετωπίζει ένα τόσο οξυμμένο πρόβλημα υπερχρέωσης.

Όπως επισημαίνει και πρόσφατο έγγραφο εργασίας του ΔΝΤ, σε χώρες, όπου το φαινόμενο της υπερχρέωσης είναι ιδιαίτερα οξυμένο, η αποκατάσταση μέσω των προηγουμένων διαδικασιών μπορεί να αποβεί ανεπαρκής, καθώς αναγκαίες είναι πολιτικές που θα επιταχύνουν την αποτελεσματικότερη προσαρμογή και την επανένταξη των υπερχρεωμένων οφειλετών στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Συνεπώς, οι εφαρμοζόμενες ρυθμίσεις πρέπει να έχουν μια προοπτική τέλους, καθώς διαφορετικά αφαιρείται οποιαδήποτε θετική προοπτική στην οικονομία.

 

2. Διαγραφή υπό προϋποθέσεις καταναλωτικών δανείων

Οι καταναλωτικές πιστώσεις εξυπηρετούν από τη φύση τους βραχύ – και μεσοχρόνιες καταναλωτικές ανάγκες και στόχους. Η αποπληρωμή τους δεν μπορεί να διαιωνίζεται στις επόμενες γενιές. Η διάρκεια της θα πρέπει να είναι ανάλογη της χρήσης αυτής. Δεν μπορεί να οργανώνεται σε τέτοιο βάθος χρόνου, και μάλιστα με τους γνωστούς επαχθείς όρους, που να απομυζά την προοπτική των οφειλετών, να τους αποστερεί τα τρέχοντα και μελλοντικά θεμέλια και μέσα διαβίωσης, να αποκλείει την προαγωγή της επιχειρηματικότητας. Θα πρέπει ως εκ τούτου να διαγραφεί, υπό προϋποθέσεις που μπορούν να περιγραφούν αντικειμενικά, το μεγαλύτερο μέρος των καταναλωτικών δανείων και πιστώσεων που χορηγήθηκαν πριν την κρίση. ‘Άλλωστε, οι ζημιές από την εν λόγω διαγραφή έχουν (ή θα έπρεπε να έχουν), σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, λογιστικοποιηθεί ήδη στους ισολογισμούς των πιστωτικών ιδρυμάτων. Η εν λόγω διαγραφή θα επιτρέψει την είσπραξη ενός μικρού μέρους αυτών αλλά και την σταθερότερη αποπληρωμή των ενυπόθηκων απαιτήσεων.

3. Διαγραφή των ενυπόθηκων χρεών κατά το μέρος που υπερβαίνουν την αξία της κατοικίας

Πράγματι, εξαιτίας της μείωσης των αξιών των ακινήτων, πολλά ενυπόθηκα δάνεια δεν έχουν στην πραγματικότητα αντίστοιχη εξασφάλιση. Πολλοί δανειολήπτες, εξάλλου, μπροστά στην αδυναμία που βρίσκονται, χάνουν το κίνητρο εξυπηρέτησης των δανείων αυτών, όταν το ύψος των οφειλών από αυτά υπερβαίνει την αξία του ακινήτου. Γνωρίζουν ότι ακόμη κι αν πληρώσουν την αξία του σπιτιού τους και πάλι κινδυνεύουν να το χάσουν. Είναι γι’ αυτό προς το συμφέρον όλων, πρωτίστως των πιστωτικών ιδρυμάτων, να προσαρμοστούν οι ενυπόθηκες απαιτήσεις στην πραγματική αξία των κατοικιών ώστε να στηριχθεί η ικανότητα των κατόχων τους να αποπληρώσουν τα ενυπόθηκα δάνεια. Αν παρασχεθεί η προοπτική αυτή, θα αποτραπεί μία περαιτέρω κατάρρευση των αξιών των ακινήτων και κατ’ επέκταση και η απαξίωση των ασφαλειών των τραπεζών.

4. Ρυθμίσεις για ανέργους

Για τους ανέργους, και μάλιστα όταν δεν υφίσταται επαρκές οικογενειακό εισόδημα, θα πρέπει να ισχύσει η αναστολή καταβολών με πάγωμα τόκων και επανεξέταση σε εύλογο χρονικό διάστημα. Στόχος είναι να αποτραπεί μία διόγκωση της οφειλής εξαιτίας της έλλειψης εισοδήματος που θα καταστήσει αδύνατη την εξυπηρέτηση με την αποκατάσταση της εργασίας του.

5. Δίκτυο παροχής συμβουλευτικής και άλλης υποστήριξης σε υπερχρεωμένους οφειλέτες

Πλέον, υπό την απειλή περιθωριοποίησης αλλά και της πολυπλοκότητας που εμφανίζει το εγχείρημα της προσαρμογής είναι περισσότερο επιβεβλημένη από ποτέ η παροχή συμβουλευτικής, νομικής, ψυχολογικής υποστήριξης στους υπερχρεωμένους και όχι μόνο. Τα νοικοκυριά χρειάζονται μεγάλη βοήθεια και στήριξη για να αντιμετωπίσουν σε ψυχολογικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο τις συνέπειες της υπερχρέωσης.Βασική λοιπόν προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ενός δικτύου σε όλη τη χώρα που θα συνδράμει τους υπερχρεωμένους οφειλέτες στην αντιμετώπιση των προβλημάτων τους και στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων ρύθμισης των χρεών τους. Η Ελλάδα είναι από τις λιγοστές χώρες που δεν διαθέτει αντίστοιχες υποδομές.

6. Συμμετοχή των καταναλωτών στη συζήτηση των πολιτικών ρύθμισης των χρεών

Οι πολιτικές ρύθμισης των χρεών δεν είναι μία υπόθεση μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων, αρμόδιων υπουργείων και τρόικας. Είναι μια υπόθεση που αφορά όλη την κοινωνία. Η συζήτηση μέτρων με τους εκπροσώπους των πιστωτικών ιδρυμάτων, δίχως τη συμμετοχή και των καταναλωτών, όπως έγινε με τη συγκρότηση της τελευταίας ως πενταμερούς περιγραφόμενης επιτροπής, είναι γεγονός που δεν τιμά τους κανόνες διαφάνειας, ανοικτής και ειλικρινούς προσέγγισης στην κατανόηση του προβλήματος και ισότιμης επιρροής στη διαμόρφωση των αποφάσεων. Η σημερινή μας συνάντηση με τους εκπροσώπους των δανειστών θα επιβεβαιώσει το δυσμενές αυτό γεγονός αν εξαντληθεί σε μία διαδικασία ακρόασης. ‘Άλλωστε, αναμένουμε από τα αρμόδια υπουργεία να παράσχουν επιτέλους και σε εμάς ενημέρωση για τις πρωτοβουλίες τους και να διασφαλίσουν την ισότιμη συμμετοχή μας στο διάλογο. Πάνω σε μία διαλυμένη από την υπερχρέωση κοινωνία, δεν μπορεί να σχεδιασθεί η επανεκκίνηση της οικονομίας (βλ. πρόσφατο έγγραφο εργασίας του ΔΝΤ). H προσέγγιση του προβλήματος θα πρέπει να γίνει με όρους και διάθεση κατανόησης των πραγματικών του διαστάσεων και όχι συγκάλυψης αυτών. Μόνο έτσι άλλωστε θα δημιουργήσουμε ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα που θα είναι φερέγγυο, ασφαλές, παραγωγικό για τους πολίτες και την οικονομία.

Πηγή: http://www.protothema.gr/economy/article/?aid=263156#.UT4xVC7TTPM.facebook

Παράθυρα Λογοτεχνίας για Νέους

Intellectum 10

[
Μενού